Iets over Ikonen, Something about Icons

Iets over Ikonen, Something about Icons 

 

Het woord Ikoon komt uit het Grieks en betekent in feite, beeltenis, vlekje, afbeelding.

Iconografie kan meestal gaan over heiligen verering of zoals bij de Yao sjamaan over rituelen ook zo bij de heilige scrolls uit Ethiopie en Eritrea. Uit Tibet en andere Himalaya landen kennen we de Thangka, een rolschilderij geschilderd met gel van Yakbeen en daardoor langer bestand tegen rollen en bar klimaat. Meestal zit er een zijden doek voor om het Ikoon, de les, de meditatiefocus afbeelding(en) om het heilig bij niet gebruik af te dekken. Ziet hier de dynamische interactie, niet zomaar een plaatje! A thangka painting is a Tibetan Buddhist painting on cotton, silk appliqué, usually depicting a Buddhist deity, scene, or mandala.

Ik geloof dat de oudste stad Konya van Ikonya (vlekje) voorbeeld staat voor het gebruik van het woord, maar vermoedelijk was de naam ook een verwijzing naar de Heilige stad zelfs van voor het Christendom of de Islam! Als verzamelaar en verspreider van educatieve content hierover vond ik het aan de tijd dit thema Ikonen met U te delen. An icon (from Greek: εἰκών, eikon, "image") is an image, picture, or representation which has a religious meaning. It is a sign or a likeness that stands for a real object or person. 

 

Thangka Mandala detail, antiek, coll M

 

 

Gespot op veiling 12 feestdagen Russisch Ikoon

Vaak zijn Ikonen aan de achterkant gespalkt in zwaluwstaartgleuven, om kromtrekken te voorkomen!

Messing geëmailleerd reisikoon Russisch

 

Hieronder de zilvertinnen omlijsiting, bekroning van de tempera ikoon

Ikoon in rosakwarts en tempera geschonken aan een spirituele dame!

 

Moderne Athos Pieta

 

Ca 1790-1810 tempera Russiche ikoontje van een aartsvader, kerkvader.

 

Zeer oude 17e eeuwse convenant ikoon uit Rusland

 

Hierboven een 19e eeuwse Pieta

 

Een Ethiopische indigo piëta op schapenhuid 

 

Brons vertinde Maria met Jezus plaque ca 1920

 

Sjamanistische iconografie vermeng met Koptisch Christendom Ethiopische genezings- gebeds-rol uit voorm coll Allard Pierson nu coll  M

Chorten Tantrisch afbeelding op een Thangka Tibet, Boeddhisme en Bonn en Sjamanisme vloeien hier

ineen

 

Jan de Bie DenBosch drieluik met Jeroen-Bosch inspiratie, ei-tempera coll M

12 Feestdagen Russisch groter ikoon ca 1780-1800 coll M

Russisch Orthodox icoon; omschrijving: hand beschilderde houten icoon met scenes uit het leven van Christus, 19e eeuw, ik denk zelf eerder aan de Maria zalig verklaring!

35,5 x 31cm/

Je hebt een goed oog voor de Russische iconografie. Een 19e-eeuwse Russische icoon die de "zaligverklaring" of hemelopneming van Maria afbeeldt, is een zeer bekend en specifiek type, bekend als de
Ontslapenis van de Moeder Gods (Dormition of the Theotokos / Успение Пресвятой Богородицы). 

Naar verder onderzoek kwam ik nooit 12 afbeeldingen tegen naast om de centrale figuur Jezus heen, Maria blijkt nog steeds in de trend van het theodokus verhaal aanwezig maar het moet worden/


Dit type Russische icoon staat bekend als een
Icoon van de Twaalf Feestdagen (Russisch: Dvenadtsat' Prazdnikov), vaak met de Wederopstanding of Anastasis (Nederdaling in de Hel) in het midden. 
Hier zijn de details van wat u waarschijnlijk beschrijft:

 Het Midden (2 keer Jezus?): Het centrale paneel toont meestal de Wederopstanding/Nederdaling in de Hel, waarbij Christus centraal staat en Adam en Eva uit hun graven trekt. De "twee keer" Jezus kan duiden op de combinatie van de verrijzenis en een andere scéne in het midden, zoals de "Harrowing of Hades" (Nederdaling in de hel) in het centrum met daaromheen de Myrrh-dragende vrouwen of een visioen van Christus in het midden van de verrijzenisscène.

 De 12 Afbeeldingen: Rondom het centrale paneel staan 12 kleinere iconen die de belangrijkste gebeurtenissen uit het leven van Jezus Christus en de Moeder Gods (Theotokos) afbeelden, zoals:

 1 Geboorte van de Moeder Gods
 2 Tempelgang van de Moeder Gods
 3 Annunciatie (Boodschap aan Maria)
 4 Geboorte van Christus
 5 Opdracht van de Heer in de Tempel (Presentatie)
 6 Doop van Jezus (Theophany)
 7 Transfiguratie (Verheerlijking op de berg)
 8 Opwekking van Lazarus
 9 Intocht in Jeruzalem
 10 Hemelvaart
 11 Heilige Drie-eenheid (of Apostelconvent)
 12 Ontslapenis van de Moeder Gods (Dormition). 

Deze iconen werden vaak gebruikt in huisaltaren (rode hoek) of als tempeliconen om het liturgische jaar weer te geven. Het komt ongeveer overeen met deze afbeeldingen (dit is een variant)

Reliëf snedes als verlevendiging

 

Navaho zandschilderijtje Eagle! De Zuni, en ook de Hopi hadden in hun adobe woningen vloerzandschilderijen, degene die behandeld moest worden mocht op het schilderij plaatsnemen. Met het wegvegen en mediteren en werken met echte giftige slangen dachten de medicijnmannen de ziekte uit het lichaam van deelnemer te kunnen verwijderen. Vroeger schilderde men mn Friesland, Groningen op boeren huisvloeren met zand, met name over folklore en met religieuze afbeeldingen. De thangka's worden ook in grote ceremonien minutieus gezandschilderd in grote afmetingen gepaard gaande met zang en meditaties! De afbeelding lijkt vaak om die van de Thangka's met name de Mandala medaillons. Zo het zand der tijd vergankelijkheid, iconografie!

 

Anasazi iconografie

 

Ikonen behoren eigenlijk in tempera, dus met eiwit, en mineralen of natuurlijk verkregen pigmenten geschilderd te worden! Tempera is an ancient, fast-drying, and permanent painting medium made by mixing pigments with a water-soluble binder, traditionally egg yolk. Often referred to as egg tempera, it was the primary painting medium before oil paints, widely used for panels and murals during the Renaissance. It is characterized by its opacity, quick-drying, and matte finish.

 

Een groot verzamelaarster uit de regio kwam zelfs op Tussen Kunst & Kitsch met enkele van haar Ikonen. Ik sprak haar in de Vincentiuswinkel en was zo enthousiast dat ik haar mijn moderne Ikoon schonk. Normaal wilde ze (wijlen) alleen het oude echte spul maar het verhaal achter deze moderne Ikoon door een top 10 kunstenaar uit Joegoslavië gemaakt in tempera sprak haar wel aan. Het verhaal (sorry ik ben het beeld kwijt, is alweer 15 jaar geleden) ging dat in het Partizanen-nest een bergdorpje een kerk aan Petrus gewijd een heiligen oord werd. Er was hevig verzet en de Nazi's kregen maar geen pied a terre aldaar. Het hoofdcommando kwam uit Griekenland maar de SS fuhrer aldaar moest alle mensen in de Petruskerk verzamelen en de kerk opblazen vanwege dat heftige verzet! De SS-er ging voortvarend aan de slag maar steeds wanneer hij de kerk wilde betreden keek de in tempera geschilderde muraal van Petrus hem aan met een verontwaardigde blik en een wijsvingertje!

Net toen hij alle moed verzameld had om de kerk met inhoud te detoneren kreeg hij een bericht van de commandant uit Griekenland. Deze vertelde dat hij een droom had over Petrus en dat deze nogal wat teweeg had gebracht. Hij wilde niet dat de detonatie doorgang vond! De SS-er werd emotioneel en bekende dat hij ook nogal veel aarzeling voelde en dat hij Petrus had gezien die hem waarschuwde, Petrus vanaf die muraal! Toen zei de commandant; "Dat opblazen moet worden afgeblazen!"En zo geschiedde en werd de berg het partizanendorp met hun Petruskerk direct een Bedevaartsoord! Dit liet de dame niet onberoerd en ze zag de kwaliteit van het schilderwerk! Niet lang erna trof ik haar man op de fiets aan, hij vertelde me dat ze onlangs was overleden. het zijn de verhalen die we doorgeven in ziel en geest, de materie dient ons, zeker in schoonheid, woord en in beeld ondersteunend maar dat kunnen we niet meenemen in het hiernamaals, het verhaal zal doorgegeven in geest blijven leven; "vier respect in schoonheid en passie!"

Van Meester Jan de Bie vindt u alhier op de blog een pagina en van de Yao op mijn andere site! https://trivialarttribalartta-ta.blogspot.com/2025/07/samanistic-paintings-form-laotian-yao.html

 

Above a Yao daoistic scroll from Laos

Een mooi introductiewerk is het boek van onze heer Theunissen!

 

 

Beeldmateriaal collectie Madrason en Wiki Common.